Antieke sieraden als vruchtbaarheidssymbool

Sieraden kunnen allerlei functies hebben. Ze dienen niet alleen om het lichaam te tooien of ons van anderen te onderscheiden, maar ook als vruchtbaarheidssymbool. Dit leerden we op een tentoonstelling die vorig jaar in Museum Catharijneconvent in Utrecht plaatsvond. Kunstenaars en juwelenmakers werkten er samen om aan te tonen hoe vroeger antieke sieraden een wel heel speciale functie konden hebben…

Vruchtbaarheidsbeelden

Vruchtbaarheidsbeelden bestaan al eeuwenlang. Beeldjes van vrouwen met grote borsten, brede heupen en een nadrukkelijk uitgebeeld geslacht, evenals mannelijke vruchtbaarheidsbeelden, vaak in de vorm van een fallus, zijn aan ons overgeleverd uit oude tijden.
Ooit was het voor iedereen duidelijk dat dit soort beelden de goddelijkheid van de scheppende kracht, van vruchtbaarheid en het geven van leven symboliseerde. De verering van deze vruchtbaarheidssymbolen was daarmee allesbehalve een uiting van obsceniteit, maar juist een vorm van godsdienst. Maar, hoe anders wordt er vandaag de dag in het Westen met onze oversekste beeldcultuur gekeken naar deze vruchtbaarheidsbeelden? Veelal ziet men er niet meer in dan een verwijzing naar platte seks.

De lingam is een houten of stenen object in de vorm van een fallus en staat symbool voor leven en vruchtbaarheid. In het hindoeïsme en boeddhisme wordt de lingam aanbeden en vereerd. De lingam is niet alleen een vruchtbaarheidssymbool, maar staat ook voor een scheppende oerkracht; een kracht die sterk is verbonden met seksuele energie. In Zuid-Oost-Azië is de verering van leven en religie nauw met elkaar verbonden. In het Westen daarentegen wordt de lingam vooral gezien als symbool voor lust en seks. De tentoonstelling Lingam. 122 hedendaagse vruchtbaarheidssymbolen wilde vanuit de kunsten een tegengeluid bieden tegen onze huidige, westerse interpretatie en daarmee een nieuwe kijk geven op de oorspronkelijke, religieuze context van de Lingam.

Sieradenmakers samen met kunstenaars en ontwerpers

De tentoonstelling werd samengesteld door beeldend kunstenaar Ruudt Peters. Zijn fascinatie voor de lingam inspireerde hem om kunstenaars, ontwerpers en sieradenmakers te vragen een vruchtbaarheidssymbool te maken. Elke kunstenaar heeft zich vanuit zijn of haar belevingswereld verdiept in het onderwerp en een statement gegeven ten aanzien van vruchtbaarheid. Om de oorspronkelijke, religieuze context te benadrukken, werden op de tentoonstelling deze hedendaagse vruchtbaarheidssymbolen samen met hun historische voorgangers gepresenteerd.

Een greep uit de deelnemende kunstenaars: Frederic Braham, Helen Britton, Iris Eichenberg, Nedda El-Asmar, Ruud-Jan Kokke, Daniel Kruger, Anders Lagombra, Suska Mackert, Ted Noten, Ruudt Peters, Zeger Reyer, Lucy Sarneel, Studio Makkink & Bey, Johanna Schweizer, Marcel Wanders, Christoph Zellweger.

Website
www.catharijneconvent.nl
Museum profiel
Museum Catharijneconvent

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *