In zowel moderne als antieke juwelen en sieraden worden vaak edelstenen verwerkt. Maar wat zijn dat nu eigenlijk? We zochten het voor u op en vonden een antwoord bij de internetencyclopedie Wikipedia.

Edelstenen zijn zeldzame gesteenten, die meestal worden bewerkt en verwerkt in sieraden en sierobjecten. Edelstenen beschikken over de volgende kenmerken:
• Schoonheid. Hieronder vallen visuele aspecten zoals kleur, glans, vuur, doorzichtigheid en lichteffecten.
• Duurzaamheid. Hierbij wordt gekeken naar hardheid, breekbaarheid/splijtbaarheid en chemische bestendigheid.
• Zeldzaamheid. Hierbij wordt gekeken naar hoe vaak een product in de natuur voorkomt.
Het slijpen van edelstenen
Vroeger werd het niet doorverteld hoe het slijpen van edelstenen gebeurt. Tegenwoordig worden overal machines, slijpmiddelen en litiratuur verkocht in de winkel.
Edelstenen kunnen in vele verschillende vormen geslepen worden. Het basisonderscheid wordt gemaakt tussen cabochon, waarbij de edelsteen in een bolle vorm wordt geslepen, en gefacetteerd, waarbij het oppervlak van de edelsteen wordt geslepen in verschillende facetten. Bij het slijpen kijkt men naar verschillende eigenschappen van de steen, waaronder de kleur, kleurverdeling, insluitsels, speciale lichteffecten, dispersie en breuk/slijtvlakken. Zo worden ze verwerkt tot kettingen, oorenbellen, armbanden en vele andere sierandes, maar ook in de industrie worden de edelstenen gebruikt om te verwerken. m.n. synthetische diamanten.

Bekende edelstenen

Bekende edelstenen zijn onder andere diamant, robijn, smaragd, saffier, aquamarijn, topaas, toermalijn, amethyst, citrien, carneool, opaal, onyx, turkoois, lapis lazuli en granaat.
In de 18de en begin 19de eeuw was het mode om sieraden te maken waarin iemands naam of initialen verwerkt waren. Bij de keuze van de edelstenen liet men zich leiden door de eerste letter van de naam van de edelsteen, en zo ontstond het edelstenenalfabet. Ook werden er gedurende de negentiende eeuw soortgelijke achrosticonsieraden gemaakt waarbij sentimenten in edelstenen werden uitgedrukt. Meest bekend is de Engelse ‘regard’-ring, een verlovingsring waarbij het woord ‘regard’ (hoogachting) gevormd werd door de edelstenen robijn (ruby), smaragd (emerald), granaat (garnet), amethyst, diamant (diamond).

Letter Edelsteen

A Amethist

B Beryl

C Citrien

D Diamant

E Epidoot

F Fluoriet

G Granaat

H Heliotroop

I Iriskwarts

J Jaspis

K Kattenoog (Tijgeroog,Valkenoog)

L Lazuriet

M Malachiet

N Nefriet

O Opaal

P Peridoot

Q Qwarts

R Robijn

S Saffier

T Turkoois

U Uvaroviet

V Vuuropaal

W Wilviniet

X Xylopaal

Y Yu (Jade)

Z Zirkoon

Betekenis

Soms schenkt men een edelsteen als een bewijs van vriendschap en liefde. Vroeger geloofden de mensen dat de edelsteen een geneeskrachtige werking heeft. Er zouden diamanten zijn die de bezitter beschermen tegen vergiftiging of hem rijkdom schenken. Sommige diamanten zoals de blauwe duivel zouden ongeluk en verdriet brengen.
Hieronder een overzicht van edelstenen die tegen kwalen zouden helpen.
• acne :robijn, bergkristal, aventurien.
• allergie: aveturien, onyx, jade, tourmalijn.
• arthrose:amazoniet,amber, mesogaat,rhodochrosiet, chalcedoon, malachiet, magnesiet, aventurien.
• astma:amber, rhodochrosiet, maansteen, ciriren, tijgeroog.
• bedplassen:jade,amazoniet, olivijn.
• bevalling:heliotroop,jade, agaat, botswana agaat.
• blaas:hematiet, agaat.
• bloed:magnetiet, obsidian, opaal, sugeliet, awuamarijn, robijn, zonnesteen, labradoriet, saffiar, amathist, aventurien, carneool, pyriet, turkoois, lapis lazuli, rhodonie, olivijn.
• bloedstelend:bergkristal, carneool, amethist, heliotroop.
• botten:bergkristal, parel, koraal, chalcedoon, fluoriet, topaas, stibiliet, lapis lazuli, zonnesteen, obsidiaan.
• darmen:mesogaat, koraal, tijgeroog, magnesiet, rozenkwarst, mosagaat, granaat.
• duizeligheid:koraal, japis geel,amber, sodaliet, tourmalijn,agaat.
• gal:koraal, japis geel, chrysopraas.
• gehoor:amber, agaat, onyx, sodaliet.
• geslachtsorgaan:jade, granaat,amazoniet,zonnesteen, robijn, obsidiaan, smaragd, maansteen, japis, aquamarijn smaragd.
• gewrichten:magnesiet, agaat, malachiet, rhodochrosiet, carneool, chaledoon.
• haar:onyx, rhodoniet, bergkristal, aventurien.
• hart:bergkristal, granaat,hematiet, smaragd,agaat, olivijn, malachiet, onyx.
• herstel:pyriet, saffier, amethist, magnetiet, obsidiaan, sugeliet, nefriet, olivijn.
• huid:lapis lazuli, rhodoniet, onyx, mosagaat, obsidiaan, opaal, tourmalijn, charoeit, smaragd, labradoriet, amazoniet, saffier, bergkristal.
• keelaandoening:amber, pyriet,saffier,koraal, opaal, aquamarijn
• constipatie:koraal,bergkristal, granaat.
• koorts:turkoois,agaat,hematiet, botswana agaat .
• kramp:mesogaat, turkoois, olivijn, hematiet.

Bron: www.wikipedia.be

Houd je ook van antieke juwelen en sieraden? Dan leer je best het jargon kennen om bij je zoektocht met kennis van zaken te spreken.

Waardebepalende factoren van een antiek juweel

Maar wat is nu precies een antiek juweel of sieraad? Die vraag moet je zeker kunnen beantwoorden. Er zijn een aantal factoren die de waarde van een antiek juweel uitmaken. Al die factoren moeten kloppen, en het is ook steeds uitkijken naar vervalsingen.

Het vakmanschap van een antiek juweel

Vooreerst is er het esthetisch aspect. Een mooi, met vakmanschap gemaakt juweel heeft uiteraard een grotere waarde dan een juweel dat slordig en met fouten werd tot stand gebracht.

Hoe zeldzamer een juweel, hoe beter

Ook speelt de zeldzaamheid van een juweel een rol om tot een waardebepaling te komen. Heeft u een juweel uit de oudheid waarvan er maar één meer bestaat, dan heeft u wellicht de jackpot gewonnen, zeker als het volgens de regels van de kunst gemaakt heeft. Laat het zeker schatten door een expert, die er u graag een correcte prijs voor zal geven.

Gehalte van de verschillende (edel)metalen van het juweel

Maar minstens even belangrijk als de leeftijd, de zeldzaamheid en het vakmanschap van de edelsmid is het gehalte van het juweel. Met gehaltes bedoelen we de mix van de verschillende metalen waarmee het juweel gemaakt werd. Voor juwelen geldt de minimale aanwezigheid van goud, zilver en platina of een mengeling van deze drie erg kostbare edelmetalen. Hoe meer en hoe zuiverder edelmetaal in het juweel, hoe hoger ook de prijs logischerwijze zal zijn.

Karaat

De waarde van goud wordt in karaat uitgedrukt. Het uitgangspunt is simpel: 24 karaat (of 100%) noemen we zuiver goud, 14 karaat wil zeggen dat 14 van de 24 delen uit puur goud bestaat en dat de overige 10 delen gevormd worden door andere metalen of edelmetalen die aan het goud worden toegevoegd om de eigenschappen van het goud te beïnvloeden. We denken hierbij aan de hardheid van het goud, dat een zacht metaal is, maar ook de kleur, uizicht, elasticiteit en zo verder. Al deze verschillende factoren worden door de expert die het juweel maakt of die het moet verkopen of aankopen in ogenschouw genomen om de juiste prijssetting te doen.
Ook speelt de functie van het goud een rol. Goud in een stevig sieraad zal wellicht meer andere metalen bevatten omdat daar de stevigheid van belang is. Goud in een veer in een uurwerk of een veer zal misschien meer puur goud bevatten omdat het dan elastisch kunnen moet zijn.
Het is dus niet a priori zo dat goud met een hoger karaatgehalte meer waard is dan een met minder karaat. Omwille van zijn zachtheid zal puur goud namelijk sneller verslijten dan goud waaraan ook andere metalen werd toegevoegd.

Goudlegeringen verschillen van land tot land

De goudlegeringen verschillen van land tot land zonder dat daar duidelijke egels over bestaan. Het kan afhangen van de vlotte toegankelijkheid tot goud, maar evengoed van plaatselijke voorkeuren om juwelen met een bepaalde vorm of kleur te maken.
Hetzelfde kunnen we zeggen van zilver, dat andere oogverblindende edelmetaal dat bij het maken van juwelen zo vaak gebruikt wordt. Hier spelen zeker ook sentimentele redenen mee. Platina bijvoorbeeld komt dan weer bijna altijd in een erg hoge legering van 950/1000 voor.

Een juweel of sieraad draagt de mens als sinds de oertijd. Het gaat om het elk object – kleding uitgezonderd – dat op het lichaam wordt gedragen met de bedoeling het mooier te maken en de aandacht te trekken op de drager zodat hij zich van de andere kan onderscheiden en opvalt.

Antieke sieraden

Sieraden zijn even oud als de mens, want van zodra onze vroegste voorouders dierenhuiden begonnen te dragen om zich te wapenen tegen koude en regen zochten ze ook naar elementen om zichzelf mooier te maken en zo van anderen te onderscheiden. We kunnen dan ook van antieke sieraden spreken.

Een sieraad zegt wie je bent

In primitieve culturen was het de gewoonte om een amulet, kralen of een medaille te dragen. Afrikaanse stammen drukten en drukken er ook hun eigen identiteit mee uit. Kralen kunnen zowel gedragen worden rond de hals, de pols, de vingers, enkels, heupen,… Elk van deze plaatsen op het lichaam en het gebruikte materiaal, kleur en afwerking vertellen een eigen verhaal.
De eerste vondsten van Afrikaanse juwelen dateren al van ruim 75.000 jaar geleden in het huidige Kenia. Het zouden trouwens de Cro-magnons zijn, onze oorspronkelijke voorouders uit Afrika, die naar het Midden-Oosten uitweken en in Egypte de Neanderthalers als overheersend ras verdreven. De Cro-Magnons introduceerden er het ambacht van het maken van armbanden en halskettingen met tanden en beenderen.

Sieraden van belang voor het voortbestaan van de mensheid

Vrouwen wilden decoratieve elementen om de meest begeerlijke (vaak de sterkste) van de mannen van de stam voor zich te winnen, en de mannen wilden vooral een goede moeder om het voortbestaan van de soort te verzekeren. Sieraden speelden dus een grote rol bij het voortbestaan van de mensheid.
Door de eeuwen heen werden antieke sieraden steeds verfijnder door gebruik te maken van pas ontdekte edele metalen en nieuwe technieken. Ook in de eerste primitieve beschavingen stond het beroep van edelsmid en sieradenmaker al in hoog aanzien.
Vroeger hadden juwelen vaak een functie, al was het maar om kleren samen te houden Sieraden werden gemaakt van materialen zoals beenderen, tanden, schelpen, hout en steen. In de Oertijd had een juweel naast een duidelijke functie ook bedoeling om de status van bepaalde vooraanstaande figuren te tonen en mee uit te pakken. Meestal werden ze met die siervoorwerpen ook begraven.

De sieraden en juwelen van de farao’s

De eerste sporen van geavanceerde juwelen zijn terug te vinden in het oude Egypte van zowat 5.000 jaar geleden. De Egyptenaren verkozen de luxe, zeldzaamheid en gemakkelijke bewerking van goud boven andere metalen om juwelen mee te maken. Gouden ornamenten groeiden er algauw uit tot de manier om kracht en religiositeit mee te symboliseren. De machtdragers pronkten met hun gouden juwelen tijdens leven en dood, want de sieraden gingen mee in de graftombes.
Samen met goud gebruikten de Egyptische siersmeden ook gekleurd glas en tal van edelstenen. Toch verkozen de vooral glas als nevenmateriaal bij het vervaardigen van juwelen omdat glas gemakkelijk bewerkbaar en kleurbaar was.
Kleuren hadden er een groot belang, en elke kleur had een andere betekenis. Zo zei het Boek van de Dood specifiek dat een ketting van Isis rond de nek van een mummie rood moest zijn om de drang van Isis naar bloed te bevredigen, terwijl groene juwelen stonden voor vruchtbaarheid en een goede oogst.
In het oude Egypte werden heel wat materialen om juwelen van te maken gevonden aan de grenzen en in de Rode Zee. Daar bevond zich een mijn waarin ze emerald, het lievelingsgesteente van Cleopatra, opdelfden. De Egyptische juweliers waren traditioneel aan de slag in grote werkhuizen letterlijk vastgehecht aan tempels en paleizen.

Sieraden bij de Kelten ter teken van de verbondenheid met de natuur

Een voorbeeld daarvan zijn de Kelten, voor wie rituelen van groot belang waren. Ze werden door die rituelen een met de natuur en hun voorvaderen, en ze versterkten ook het stamgevoel. Zo konden Kelten meteen zien of iemand ook tot hun stam of clan behoorde.

Volgelingen van de Alexandrijnse en de Gardeniaanse leer

De Kelten hadden een grote belangstelling voor versiering en decoratie, en ze droegen vaak de meest fantasievolle kleding met de nodige attributen. Deze kleren konden van leer en andere stoffen zijn, en de kleermakers bereikten een voor die tijd zeldzaam hoog niveau. Onder de Kelten waren er tal van beoefenaars van de hekserij, in het bijzonder volgelingen van de Alexandrijnse en de Gardeniaanse leer.
Bij deze rituelen waren ze ofwel erg luchtig gekleed ofwel geheel naakt (‘skyclad’) met een duidelijke reden, namelijk in ‘natuurlijke’ staat verkeren. De Keltische traditie mag dan ook de voorloper van de hekserij genoemd worden. Bij deze rituelen werden de gunsten van de goden afgesmeekt en werd gevraagd om een goede jacht, visvangst, veeteelt en de zege in de strijd met de vijanden.

Kleding en sieraden

Toch waren de Kelten nooit volledig naakt, ook niet bij het uitoefenen van hun rituelen en ceremonies waarbij klassiek ook het vuur een belangrijke rol speelde bij wijze van zuiverend natuurelement.
Het dragen van kleding, sieraden en een eerste vorm van ‘make-up’ was erg belangrijk voor onze Keltische voorouders. Ze droegen prachtige kronen, diademen, andere opmerkelijke hoofdtooien, handschoenen, gewaden, tartans en kazuifels in allerlei felle tinten zoals scharlakenrood, blauw, paars, rood, groen en oranje.

Symbolisch textiel

De Kelten hebben eveneens een lange geschiedenis op het vlak van textiel. Weven, knopen en naaien waren een onlosmakelijk onderdeel van hun unieke magie. Ze weefden er bezweringen in en naaiden magische symbolen met een diepere betekenis op hun kleding.
Deze symbolen zijn intussen helaas verloren gegaan, maar vermoed wordt dat de Kelten er hun verbondenheid met de natuur en de stamgenoten wilden mee uitdrukken. Elke stam had zijn eigen symbolen en manieren om textiel te maken en bewerken.

Sieraden als symbool

Keltische sieraden behoorden tot de prachtigste uit de antieke wereld. Ze steken die van de Egyptenaren zelfs naar de kroon en zijn er volgens sommigen ook de inspiratiebron voor geweest, al valt het moeilijk dit te bewijzen omdat er maar weinig Keltische juwelen bewaard gebleven zijn.

Bij het Beltanefeest droegen de Kelten groene onder– en veelkleurige bovengewaden en bloemenkronen in het haar. Ook droegen ze groene maskers vol bladeren en mysterieuze sieraden met magische motieven. Deze symbolische sieraden werden ook op het slagveld gegeven om zo de dragers moed in de strijd tegen de vijand te geven en de steun van de goden en voorvaderen af te smeken.

Kijk uit je doppen en wees kritisch

Voor de ware liefhebber van juwelen en sieraden is het noodzakelijk goed uit te kijken en je niet door je eigen enthousiasme te laten meeslepen. Je kunt de markt bespelen door geregeld juweliers en handelaars in juwelen en sieraden te bezoeken, hun website in de gaten te houden en je te abonneren op hun elektronische nieuwsbrief zodat je van alle interessante aanbiedingen op de hoogte gebracht wordt.
Een goed persoonlijk contact met de juwelenhandelaar is uiteraard ook van groot belang, dit zowel voor de aankoop als de inkoop van je juwelen en sieraden. Ben je een goede klant met bepaalde wensen, dan zal de verkoper geneigd zijn je zelf op de hoogte te brengen van interessante aanbiedingen.

Bezoek veilingen

Bezoek geregeld veilingen met een goede reputatie. Soms vind je er kostbare erfstukken waarvan de verkoper zelf de waarde niet goed kan inschatten of die om allerlei redenen van de hand moeten.
Zeker wanneer op de veiling heel wat verschillende items worden verkocht is het mogelijk om mooie en waardevolle sieraden en juwelen toch tegen een zacht prijsje te kunnen aankopen. Uiteraard moet je dan wel over de nodige kennis beschikken, of je door een expert laten bijstaan.

Opgelet voor je eigen enthousiasme

Een gouden tip: laat je bij een veiling nooit meeslepen door je eigen enthousiasme. Als jij de enige bent die een hoog bod op een bepaald juweel doet, zit de zaal ofwel vol met stommeriken ofwel moet je toch nog maar eens goed overwegen of het juweel wel de door jou geboden prijs waard is.
Ga er maar van uit dat op veilingen van juwelen steeds kenners aanwezig zijn die goed weten welk vlees ze in de kuip hebben. Hou goed hun bodgedrag in de gaten en laat je zeker niet opjagen, want vaak zitten ook stromannen in de zaal die alleen maar de prijzen willen opdrijven.
Nog een gouden tip: ga eerst eens naar een paar veilingen om te kijken hoe het systeem werkt en koop zeker tijdens je eerste veiling nog niets, tenzij je natuurlijk absoluut zeker bent dat je een koopje kunt doen.

Bieden van op afstand

Steeds meer veilingen worden trouwens van op afstand gevolgd door iemand in de zaal te hebben of gewoon via het internet. Dit laatste is een erg interessant kanaal dat je in staat stelt om het systeem van hoe zo een veiling nu precies werkt vanuit je luie zetel te kunnen volgen zonder dat je je moet verplaatsen. Het is de ideale manier om gewoon thuis te leren hoe de prijzen van juwelen en sieraden gaan zodat je bij een geschikt stuk kan bieden.
Alweer een tip: zet jezelf een maximum budget voorop, namelijk een bedrag dat je kunt missen, en vooral, ga daar nooit boven. Want met juwelen en sieraden weet je nooit, zeker wanneer je wil aankopen met het oog op een belegging. Lukt het niet om je investering na enige tijd met een leuke meerwinst weer te verkopen, dan houd je toch op zijn minst een mooi sieraad over waaraan je toch nog het nodige plezier kunt beleven.

Art nouveau: nieuwe materialen in veranderende maatschappij

De art nouveau beweging werd actueel rond de jaren 1890 en kende zijn top rond 1900 om compleet te verdwijnen in het geweld van van de Eerste Wereldoorlog. Op deze bijzonder korte periode kon deze kunststijl zich toch voldoende om de allereerste belangrijke kunststroming van de moderne tijd te worden en dit in een maatschappij die totaal aan het veranderen was.
Art nouveau was ook een nieuwe morele en geestelijke oriëntatie, een nieuwe manier van denken en leven. Kenmerkend voor de kunst waren organische motieven, vloeiende lijnen en het gebruik van nieuwe materialen zoals metaal, glas en beton.
Ook de art nouveau-architectuur scoorde hoge ogen. Hetzelfde kunnen we zeggen van juwelen en sieraden in art nouveau-stijl, die helemaal afwijkt van antieke sieraden en juwelen. Deze juwelen zijn bij uitstek de getuige van de gulheid en de weelderige vormen van een stijl die het typische fin de sièclegevoel uitstraalt.

Jugendstil: van spotnaam tot nieuwe kunst

Art nouveau staat ook bekend als Jugendstil, een Duitse benaming die eveneens internationaal gangbaar werd. Oorspronkelijk was het een spotnaam, maar algauw werd het een synoniem voor de stijl die vernieuwing en gedurfde vormexperimenten vooropstelde. In Engeland verkoos men eerder de term ‘reform’, en Nederlanders vertaalden de benaming vaak letterlijk als ‘nieuwe kunst’.

Art déco: nostalgie op weg naar recessie

De art déco stijl is eveneens een bijzonder bekende en populaire kunststroming die een enorme invloed had op het vlak van sieraden en juwelen en die bij echte liefhebbers meteen beelden van schitterende creaties doet oproepen.
Art Deco werd bekend in de twintiger jaren van de twintigste eeuw als een ietwat nostalgische reactie op de al te vlug weer verdwenen art nouveau-beweging. Art Deco kende net als de art nouveau geen lange bestaansgeschiedenis en bloedde al dood rond 1930 nog voor de Tweede Wereldoorlog opnieuw een zwarte dag voor de kunst inluidde. Het begin van de economische recessie aansluitend op de grote beurscrash in 1929 was meteen de doodsteek voor de art déco.
De stijl van art déco ging uit van een bijzonder abstract ontwerp met tal van geometrische motieven en patronen. De meest favoriete kleuren van de kunstenaars en juwelenontwerpers uit de art déco waren zwart (onyx), blauw (saffier), groen (smaragd), wit (diamant) en rood (koraal).
De baguette en emerald-slijpvorm die ontwikkeld waren in de negentiende eeuw werden immens populair in stijl van de twenties omdat ze zo goed samengingen met het geometrische lijnenspel van de Art Deco stijl.

Prachtige ontwerpen

De meeste van de Art Deco juwelen en sieraden hebben een bijzonder luxueus ontwerp en doen ons heerlijk nostalgisch wegdromen naar die kortstondige tijd tussen de twee wereldoorlogen toen van zware economische recessie nog geen sprake was. Dit kwam door de grote winsten die werden gemaakt in de Eerste Wereldoorlog. Al dat geld gaf de begoeden van toen de kans om de meest modieuze materialen zoals diamanten, platina, rood goud and geel goud voor het ontwerpen en uitvoeren daarvan van sieraden en juwelen aan te schaffen.
Gelukkig zijn er ook heel wat minder duur geprijsde sieraden en juwelen uit de art déco periode terug te vinden. In de jaren 1960-1970 kwam art déco trouwens opnieuw in de mode en doken heel wat stukken uit die periode opnieuw op. Een goede zaak voor de verzamelaar, die aldus de kans kreeg over te gaan tot de aankoop van oude armbanden, antieke ringen, halskettingen en andere art deco juwelen en sieraden uit die periode of erdoor geïnspireerd.

Personages

In dit verhaal spelen de volgende personages mee:
Jommeke, Flip, Filiberke, Professor Gobelijn, Annemieke en Rozemieke, Pekkie, Choco, Anatool, Marie, Teofiel, Kwak, Boemel, Gravin van Stiepelteen, Odilon, Fifi en De begijntjes.

Verhaal

Bij een televisiestudio zitten ze met een probleem. Niemand kijkt nog naar hun programma’s. De directeur grijpt in en doet een oproep aan alle mensen. Hij vraagt om een nieuw idee. De bedenker van een nieuw kijkcijferkanon zal ook rijkelijk beloond worden. Later op de dag gaat Jommeke naar Filiberke. Filiberke zijn fantasie is werkelijk onbegrensd. Hij is weer een spelletje aan het spelen, namelijk tijdreiziger met zijn supertijdmachine.
Wanneer Jommeke dit ziet, krijgt hij een fantastisch idee. Hij stapt meteen naar de directeur van het televisiestudio en legt hem uit om een zogenaamde teletijdmachine te gebruiken. Met behulp van twee simpele zielen kan een reis naar het verleden in beeld gebracht worden. Flip kan alles filmen door een speciale bril met ingebouwd zendertje die de beelden rechtstreeks naar de regiekamer stuurt. De directeur vindt het idee prachtig. Professor Gobelijn maakt een nepteletijdmachine, wanneer je de sleutel omdraait, komt er een automatisch slaapverwekkende gas vrij. Tijdens de diepe slaap kan dan alles inorde worden gebracht om de simpele zielen bij het ontwaken zich 100 jaar terug in de tijd te wanen.
De simpele zielen zijn niemand minder dan Kwak en Boemel. Bovendien zullen heel wat inwoners hun medewerking verlenen. Ze doen alsof ze zogenaamde voorouders van de huidige bewoners zijn. De perfecte locatie om dit te doen is Bokrijk uiteraard. Jommeke maakt met de computer een nepartikel dat hij in het wetenschappelijk tijdschrift zet. Kwak en Boemel geloven het bestaan van de tijdmachine echt. Ze dromen al van een rooftocht in het verleden. Die nacht trekken ze naar het domein van Gobelijn en stelen de teletijdmachine. Flip filmt alles.
Intussen doet het slaapgas zijn werk en iedereen vertrekt richting Bokrijk. Wanneer Kwak en Boemel ontwaken denken ze al snel aangekomen te zijn in Zonnedorp van 100 jaar geleden. Ze begeven zich al snel op het roverspad. Doch Anatool, die het spel meespeelt, krijgt iets te horen over kostbaar zilver dat tentoongesteld is in het museum van Bokrijk. Hij steelt het zilverwerk. Kwak en Boemel hebben de zogenaamde bewoners van lang geleden gedwongen al hun waardevolle spullen op een kar te laden. Met de kar vastgemaakt aan de tijdmachine willen ze terug naar de huidig tijd. Het slaapgas doet een tweede maal zijn werk. Wanneer ze ontwaken zijn ze aan de schandpaal geketend. Kwak en Boemel krijgen eerst de schuld van de diefstal van het zilverwerk. Maar meteen wordt duidelijk wie echt met het zilver is gaan lopen. Anatool kan al snel ingerekend worden door de politie. Kwak en Boemel wordt duidelijk gemaakt dat alles nep is. Ze zijn niet echt blij omdat ze belachelijk zijn gemaakt voor heel Vlaanderen. Tot het moment de directeur van de televisiestudio hen een beloning overhandigd. Alles is vergeten en vergeven.

www.wikipedia.be

De site waarop Banqueting House gebouwd werd was oorspronkelijk de eigendom van de aartsbisschop van York, die op deze plaats een Londense residentie had beter bekend als York Place. De kerk koos niet toevallig voor een plaats dichtbij het voornaamste koninklijke verblijf Westminster. De kerkvaders maakten er een luxueus geheel van, zo weelderig zelfs dat Edward I (1272-1307) hier wat graag zijn intrek nam na de grote brand die het paleis van Westminster in 1297 grotendeels in de as legde.
Tijdens de 15de eeuw was York Place de plaats waar grote kerkleiders zich terugtrokken om hun pannen te smeden. In die periode hielden ze zich niet alleen met de kerk bezig, maar houden ze ook een grote invloed op de vorsten. Zo was aartsbisschop Rotherham (1423-1500) kanselier van Edward IV (1461-1483). De kerkelijke leiders werden voor deze posities rijkelijk beloond, en York Place groeide uit tot een residentie met koninklijke allure.
In 1514 werd Thomas Wolsey (1475-1530) aartsbisschop van York, en hij begon intensief te werken aan een verdere uitbreiding van York Place. Tijdens zijn loopbaan zou Wolsey voortdurend in aanvaring komen met Koning Henry VIII, die hij probeerde voor zijn kar te spannen. Aanvankelijk lukte dat, maar geleidelijk verloor hij zijn invloed op de koning en raakte zelfs net voor zijn dood in 1530 volledig uit de gratie. Rond die tijd had Henry VIII zijn kanselier al van zijn bezittingen beroofd, waaronder Hampton Court Palace en York Place.

Goud, zilver en juwelen

Nu de aartsbisschop dood was, had Henry VIII de handen vrij om met deze royale residentie te doen waar hij zin in had. Omdat het koninklijke paleis in 1512 door een zware brand grotendeels vernield was, had Henry al die tijd voornamelijk in Lambeth Palace verbleven maar die plaats was maar een pover surrogaat voor een vorst van zijn niveau.
Volgen sommige geschiedschrijvers begon de vorst in die periode aan een verregaande vorm van grootheidswaanzin te leiden. Hij herdoopte York Place in Whitehall en gaf zijn architecten de opdracht de al niet geringe plannen die Woolsey met de residentie had niet alleen uit te voeren maar te overtreffen. Zo gaf hij handenvol geld uit aan het verwerven van een uitgebreide strook grond aan de westkant van zijn nieuwe paleis van Charing Cross naar Westminster.
De koning liet er een indrukwekkende reeks gebouwen neerzetten, allemaal voor zijn plezier. Zo waren er talloze paardenstallen, terreinen voor sporten zoals de voorloper van tennis, boogschieten, balspelen en lustprieeltjes.
De voornaamste gebouwen, de Great Hall, de kapel en de koninklijke appartementen, bevonden zich aan de oostkant met uitzicht op de rivier. Langs deze gebouwen liep een straat, afgezet met de King Street Gate en Holbein Gate. Deze straat was voorbehouden voor de leden van het hof die van Sint-James’s Park naar het paleis wilden wandelen zonder langs de publieke weg te moeten gaan.
Bij het einde van het leven van Henry VIII had het paleis van Whitehall een oppervlakte van meer dan 93.000m² en was daarmee het grootste koninklijke paleis van Europa. Maar meer nog dan een royale residentie vormde Whitehall het epicentrum van de macht en staatsceremonies. Om het in moderne termen te zeggen: Whitehall combineerde de verschillende functies die Buckingham Palace, Downing Street 10 en de verschillende koninklijke paleizen nu samen uitoefenen.
Het was de uitgelezen plek om de royals om uit te pakken met het mooiste sieraden en juwelen goud, zilver en andere edelmetalen afgeboord met diamanten, briljanten en saffier.
De volgende generaties zouden Whitehall koesteren als een kostbaar diamant en verder uitbreiden. Het ceremonieel belang van deze residentie vroeg om nog meer locaties waar de gasten konden vermaakt worden. Zo liet Queen Elizabeth (1553-1603) een groot zogenaamd banqueting house oprichten, dit ten tijde van haar huwelijksonderhandelingen met de Duke van Alençon in 1581. Het gebouw werd neergezet op de plaats waar zich het huidige banqueting house bevindt, ter vervanging van een loods die nog uit de tijd van Wolsey dateerde.
Het oorspronkelijke banqueting house was bedoeld als tijdelijk gebouw voor het huwelijk, maar hield toch 25 jaar stand. Toen viel de structuur van houten panelen bekleed met canvas uiteen, en James I besloot de constructie in 1609 door een permanent gebouw te vervangen. Het nieuwe banqueting house werd in 1609 afgewerkt door Inigo James. Deze solide stenen structuur had wel de intentie de eeuwigheid te trotseren, en ook binnen werd voor het allerbeste materiaal gekozen. Het gebouw telde twee verdiepingen, en werd afgezet met Ionische en Dorische zuilen die de dakconstructie ondersteunden.
Opmerkelijk zijn de plafondschilderingen van niemand minder dan Pieter Paul Rubens. Dit in opdracht van de zoon van James I, Charles I die de wijze regeerperiode van zijn vader met deze fabelachtige werken wou eren.
Whitehall kreeg nieuw leven ingeblazen toen Charles II op 29 mei 1660 triomfantelijk als nieuwe koning van Engeland in de straten van Londen werd ingehaald. Hij kwam om zeven uur ’s avonds wuivend in Banqueting House aan, waar de leden van het parlementen met toespraken hun trouw aan de kroon betuigden. De nieuwe vorst zag het belang in van Banqueting House, dat onder zijn vader Charles I heel wat van zijn uitstraling had verloren. De locatie werd voortaan niet alleen voor ceremoniële doeleinden gebruikt, maar deed ook dienst als receptieruimte voor buitenlandse ambassades. Zo was de Prince de Ligne in september 1660 de allereerste buitenlandse royal die er een receptie hield. Snel volgde ook de Russische ambassadeur, en algauw was Whitehall met Banqueting House ‘the place to be’.

Bepalende factoren

Er zijn een aantal factoren die de waarde van een antiek sieraad bepalen. Vooreerst speelt het esthetisch aspect mee. Het is logisch dat een mooi, met vakmanschap uitgevoerd juweel uiteraard een grotere waarde dan een juweel dat door een beginneling zonder talent werd gemaakt.

Zeldzaamheid

Ook speelt de zeldzaamheid van een juweel mee om tot een waardebepaling te komen. Heeft u een uniek juweel uit de oudheid, dan heeft u wellicht de lotto gewonnen, zeker als het volgens de regels van de kunst gemaakt werd. Laat het zeker schatten door een expert, die er u graag een correcte prijs voor zal geven. En doe hierbij liefst beroep op meer dan één expert zodat u kunt vergelijken.

Gehalte

Maar minstens even belangrijk als de leeftijd, de zeldzaamheid en het vakmanschap van de edelsmid is het gehalte van het sieraad.
Met gehaltes verwijzen we naar de mix van de verschillende metalen waarmee het juweel gemaakt werd. Voor juwelen geldt de minimale aanwezigheid van goud, zilver en platina of een mengeling van deze drie erg kostbare edelmetalen. Hoe meer en hoe zuiverder edelmetaal in het juweel, hoe hoger ook de prijs logischerwijze zal zijn.

Karaat

De waarde van goud wordt, zo weet iedereen die met dit edelmetaal bezig is, in karaat uitgedrukt. Het uitgangspunt is eenvoudig: 24 karaat (of 100%) noemen we zuiver goud, 14 karaat wil zeggen dat 14 van de 24 delen uit puur goud bestaat en dat de overige 10 delen gevormd worden door andere metalen of edelmetalen die aan het goud worden toegevoegd om de eigenschappen van het goud te beïnvloeden. We denken hierbij aan de hardheid van het goud, dat een zacht metaal is, maar ook de kleur, uizicht, elasticiteit en zo verder. Al deze verschillende factoren worden door de expert die het juweel smeedt of die het moet verkopen of aankopen in rekening genomen om de juiste prijsbepaling te doen.

Functie van het gebruikte goud

Ook speelt de functie van het goud een rol. Goud in een stevig sieraad zal wellicht meer andere metalen bevatten omdat daar de stevigheid van belang is. Goud in een veer in een uurwerk of een veer zal misschien meer puur goud bevatten omdat het dan elastisch kunnen moet zijn.
Het is dus niet a priori zo dat goud met een hoger karaatgehalte meer waard is dan een met minder karaat. Omwille van zijn zachtheid zal puur goud namelijk sneller verslijten dan goud waaraan ook andere metalen werd toegevoegd.

Goudlegeringen verschillen van land tot land

De goudlegeringen verschillen van land tot land zonder dat daar duidelijke regels over bestaan. Het kan afhangen van de vlotte toegankelijkheid tot goud, maar evengoed van plaatselijke voorkeuren om juwelen met een bepaalde vorm of kleur te maken.
Hetzelfde kunnen we zeggen van zilver, dat andere oogverblindende edelmetaal dat bij het maken van juwelen zo vaak gebruikt wordt. Hier spelen zeker ook sentimentele redenen mee. Platina bijvoorbeeld komt dan weer bijna altijd in een erg hoge legering van 950/1000 voor.

Combineren

Leren combineren van verschillende materialen zoals metalen, edelmetalen en andere ingrediënten is een kunst die je niet meteen onder de knie krijgt. Soms is het voor een aantal mensen pure noodzaak omdat bepaalde materialen slechts beperkt voorradig zijn en er wel met andere materialen gecombineerd moet worden. Of het is gewoon een financiële noodzaak omdat er weinig geld ter beschikking is en je beroep moet doen op goedkope materialen.
Gaandeweg groeiden ook bepaalde tradities die snel onmisbaar werden. Zo bijvoorbeeld het gebruik om diamanten te integreren in zilver om zo tot een prachtig juweel te komen dat vooral de dames van hogere stand kon bekoren..

Het gebruik van goud en zilver

Een niet te stuiten combinatie is die van goud met zilver, met als wetenschap dat beide materialen in de 18de eeuw zowat als werden beschouwd. Juwelen uit die tijd hadden trouwens bijna altijd een gouden achterkant. Dit had veel te maken met het feit dat zuiver zilver in tegenstelling tot goud bij rechtstreeks contact op de huid of de kledij een zwarte schijn kan geven. Een dun dubbel laagje goud kon hier uitkomst brengen.
Dit systeem van de dubbele laag goud werd lange tijd behouden, en is ook nu nog een vaak voorkomend fenomeen.
Intussen worden steeds minder juwelen van zilver in combinatie met goud gemaakt, maar dit gebruik uit de 18de eeuw houdt dus nog steeds stand en zien we nog terug in juwelen van begin de 20ste eeuw, die intussen ook als antieke juwelen kunnen beschouwd worden. Heb je een juweel van zilver met goud dat je niet verder kunt dateren, dan is er een grote kans dat het dus minstens uit begin van de 20ste eeuw komt.

Modetrends

Net als bij de kledij zijn er in de loop der eeuwen tal van verschillende modetrends geweest bij het vervaardigen van juwelen. Jarenlang werd gekeken naar de koninklijke families, die op hun beurt de adel en vervolgens de betere burgerij beïnvloedden.
Ook de kerk had een belangrijke rol in de verschillende modetrends op het vlak van juwelen, gebaseerd op religieuze gronden. De kerk was vooral voor zilversmeden een erg belangrijke opdrachtgever.
In de 20ste eeuw was er een grote kentering toen steeds meer niet-adellijke, maar wel goed gefortuneerde burgers prachtige juwelen bestelden.Ze deden beroep op het vakmanschap van vermaarde juweliers, die hun beste beentje voorzetten om steeds grotere hoeveelheden edelstenen, diamanten en briljanten in een juweel aan te brengen met als toemaatje een schitterend ontwerp.
Deze juwelen hadden vooral de bedoeling om de eigen status te onderstrepen en anderen de loef af te steken. Het waren fantastische juwelen die slechts bij uitzonderlijke gelegenheden werden gedragen om mee te pronken, en toen waren ze al een fortuin waard.

Consilie van Rome

De zilversmeden kregen zware klappen toen in 1960 de kerk bij het Concilie van Rome besloot dat ze voortaan met wat minder pracht en praal moest naar buiten komen. Meteen kreeg het ambacht van zilversmid een flinke knauw waarvan het zich tot op de dag van vandaag nog niet hersteld heeft.